 |
|
|
Docent edelsmeden: Jan Kerkstra
|
Sinds september 2008 is Jan Kerkstra uit Wijnjewoude de nieuwe docent EDELSMEDEN
bij Centrum voor de Kunsten a7 in Heerenveen.
Tijd om hem een paar vragen voor te leggen.
Wie ben je en welk avontuur wil je aangaan?
Sinds 1990 woon ik in Friesland en werk in Wijnjewoude vanuit mijn eigen atelier.
Ik maak een eigen collectie sieraden die constant groeit en in beweging is.
Daarnaast maak ik sieraden en kleine objecten in opdracht van de klant.
Het is nog altijd een boeiend vak waarin ik al mijn creativiteit kwijt kan.
De mogelijkheden zijn bijna onbegrensd.
In het voorjaar werd ik uitgenodigd voor een gesprek naar aanleiding van de vacature voor
docent EDELSMEDEN en ook daarin werd me dezelfde vraag gesteld.
Het is altijd leuk om les te geven in wat je werkelijk bezielt. Het duidelijk uitleggen van de techniek
is het begin. Het avontuur begint als iedereen de basishandelingen een beetje begint door te
krijgen. Het nadenken begint bij een nieuw eigen project. De eerste lessen heeft iedereen zijn
vaardigheden ontwikkeld door een zilveren ring te maken volgens mijn opdracht en het is
verbazend te zien hoe beginners dat weten te realiseren.
Nu hebben we met zijn allen besloten een "zilveren doosje" te gaan maken en men had een
week om na te denken over de vorm. Bij de bespreking van de ontwerpen ontstaat er een
uitwisseling van ideeën en wensen. Ik probeer iedereen aan te sporen door middel van suggesties
om tot een zo origineel mogelijk ontwerp te komen. De vragen over de technische uitvoering spelen
op dat moment niet zo erg mee. Het avontuur van het beste ontwerp uit jezelf halen staat voorop.
Het is zeer inspirerend om dit proces te begeleiden en is een avontuur voor iedereen.
 |
|
|
Wat is de essentie van edelsmeden en wat vraagt het van de cursist?
De essentie zit al in het woord: het vervormen, smeden van edelmetaal.
Vanuit plaat en draad worden vormen gemaakt die gedragen kunnen worden of als object
dienst doen. Metaal is een plastisch materiaal en betekent dat je het van vorm kunt veranderen
zoals klei of glas. De edele metalen hebben als voordeel dat ze zacht genoeg zijn om koud
bewerkt te worden.
Van de cursist vraagt het inzet, want het duurt wel 12 lessen voordat hij aan alle technieken heeft
geroken die tot zijn beschikking staan. Maar ik zie, dat als men het leuk vindt en nieuwsgierig is,
de animo om het te leren alleen maar toeneemt. Ik probeer het ook zo levendig mogelijk uit te
leggen met praktijkvoorbeelden. Voor de theorie zijn er mooie boeken aanwezig.
De cursus staat ook open voor gevorderden. Er is genoeg ruimte voor een individuele vraag.
En met een zeer uitgebreide set gereedschap biedt het CvdK a7 de mogelijkheid om nagenoeg
ieder sieraad te kunnen maken: van smeden, gieten, solderen tot stenenzetten.
Waarom ben je dit zelf gaan doen?
Vroeger wilde ik naar de kunstacademie, maar dat is er toen niet van gekomen.
Als klein jongetje goot ik al hangers van lood en maakte beeldjes uit gasbeton.
Ik was ruim in de twintig toen ik eindelijk wist wat ik wilde worden: EDELSMID!
Op een rondreis door Amerika heb ik in indianen reservaten gezien hoe ze daar met zeer weinig
middelen sieraden maken van zilver, vaak gecombineerd met turkoois (halfedelsteen).
Als je veel geduld en tijd hebt kun je met een paar hamers, een brander en vijlen alles maken.
Omdat mijn partner en ik er ons brood mee verdienen, hebben we de factor tijd gereduceerd door
gebruik te maken van de modernste gereedschappen. Op de cursus zitten we ook op een veel
hoger peil dan de indianen die ik toen heb gezien. Ik wijs hen er vaak op als ik iets moet uitleggen
dat bijvoorbeeld de oude Egyptenaren de meest ingenieuze voorwerpen maakten zonder in het
bezit te zijn van vijlen, scharen, stalen hamers etc. Het blijft me fascineren dat er altijd mensen
zijn geweest die hun omgeving verfraaien, soms met weinig middelen maar met veel
zeggingskracht. Het is waarschijnlijk ook de drijfveer van veel cursisten om zover te komen dat ze
hun eigen sieraden kunnen maken.
Vertel één van je mooiste belevenissen in een les
Voor mij is dat het moment dat een aantal wildvreemde cursisten met elkaar een groep gaan
vormen die elkaar stimuleren en helpen. Eén van de cursisten heeft thuis een draaibank en gaat
een plexiglas onderdeel draaien voor het ontwerp van een ander. Het idee voor het onderdeel
krijgt zijn vorm tijdens de koffiepauze, want het ontwerpen gaat gewoon door.
Ik hoorde van een cursist dat hij met veel plezier op weg gaat naar de cursus. Het was iemand die
eigenlijk alleen maar wilde leren solderen en nu gegrepen is door het virus. Het is ook de ervaring
op andere locaties waar EDELSMEDEN wordt gedoceerd. Hoe langer je erop zit des te leuker het wordt!
Velen blijven lang verbonden aan een dergelijke cursus en nieuwe gegadigden moeten op een
wachtlijst staan. In samenwerking met het andere Centrum waar ik werk, namelijk De Meldij in
Drachten, heeft Centrum voor de Kunsten a7 enkele cursisten uit Drachten kunnen overnemen die
daar op een wachtlijst stonden.
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
